دسته‌ها
یادداشت

روز خبرنگار؛ گفته‌ ها و ناگفته‌ ها

محمود مختاریان معتقد است:یادمان باشد نیازمند تربیت نیروی حرفه‌ای در عرصه رسانه‌هایمان هستیم و جوانانی که به روز باشند و پرسشگر. و فراموش نکنیم، جولیان آسانژ ۲۵ ماه است به خاطر افشاگری ویکی لیکس در سفارت اکوادور در لندن زندانی است و آقای ادوارد اسنودن به خاطر افشاگری علیه کاخ سفید باید در مسکو بماند.
کاوشگران روابط عمومی – محمود مختاریان – استاد دانشگاه:
دانش و خرد محصول مطالعه است نه گوش دادن به رادیو و تلویزیون. مطالعه باعث خودابتکاری و خلاقیت می‌شود. هرگز رسانه‌های دیداری و شنیداری نمی‌توانند با رسانه‌های مکتوب مقایسه شوند. رسانه مکتوب، کالای اندیشه است و تولید فکر می‌کند (رادیو و تلویزیون خاصیت‌، ماندگاری پیام را ندارند) و ناگفته نماند، رسانه‌های اجتماعی اکثراً برای اوقات فراغت هستند نه تولید فکر. ولی آن‌ها توانسته‌اند بسرعت مونولوگ را به دیالوگ تبدیل کنند و گفته‌ هابرماس را به کرسی بنشانند که ما دموکراسی نداریم ما مدیاکراسی داریم (حکومت رسانه).
به یاد بیاوریم که ما در عصر اطلاعات هستیم و ۸۵ درصد دانشمندان تمام اعصار، در عصر کنونی زندگی می‌کنند آنان ۹۰ درصد تمامی دانش و اطلاعات تاریخ بشر را تولید کرده‌اند. هم‌اکنون یک میلیارد نفر فیسبوک دارند، ۵/۲ میلیارد نفر کاربر اینترنت هستند، ۷۰۰ میلیون وب‌سایت در جهان موجود است و در سال گذشته یک میلیارد و دویست میلیون ایمیل مورد استفاده کاربران بوده است و گوگل هر لحظه سه هزار خبرگزاری را «آن‌لاین» می‌کند و ۴ میلیارد نفر فینال جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ را دیده‌اند.
بارون استپانیان در سال ۱۹۰۶ م نخستین عکس خبری ایران را از جنگ‌های مشروطیت گرفت. عکس‌های او سه ماه بعد از تبریز به لندن رسید و روزنامه تایمز اولین عکس خبری ایران را چاپ کرد. او نمی‌دانست که فرزندان او ۱۰۰ سال بعد در عصر رسانه‌های دیداری خواهند بود و با تصویر حرف خواهند زد. سفیر امریکا در پایان خروج سربازان امریکایی ۲۰۱۲ میلادی از عراق گفت برخلاف ویتنام، در عراق تصویر را کنترل کردیم. دان حالوتس وزیر اسرائیلی می‌گوید ما از تصویر شکست خورده‌ایم. روزانه بین ۵ تا ۷ میلیون تصویر از نسل‌کشی اسرائیل در غزه در جهان منتشر می‌شود. روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی حیرت ‌آور می‌نویسد اسرائیل در توئیتر خود از عکس جعلی استفاده می‌کند و آن را به اشتراک می‌گذارد. این تصویر یک معترض مسلمان را نشان می‌دهد که روی پلاکاردی نوشته: «غزه را از حماس آزاد کنید.» عکس جعلی فوق مربوط به تظاهراتی است که در نوامبر سال ۲۰۱۲ م در سارایوو بوسنی گرفته شد و توسط اسرائیل دستکاری شده است.
۱۰ سال پیش در فرودگاه جده روزنامه، کتاب و حتی نهج‌البلاغه را از مسافران می‌گرفتند. ولی امروز در هر نقطه عربستان با یک انتخاب می‌توانند آنها را کامل‌تر و با اطلاعات بیشتر از طریق اینترنت بخوانند. ۱۰ سال پیش در فرودگاه بنغازی مجله تایم را از شما می‌گرفتند و فقط روی جلد آن را به شما می‌دادند.
رسانه‌ها بودند که با خودسوزی محمد بوعزیزی در تونس ظرف یک هفته حکومت را عوض کردند و از دعوت وائل غنیم روی فیسبوکش توانستند میلیون‌ها نفر را به میدان تحریر بیاورند. ما در دنیای تحت کنترل رسانه‌‌ها زندگی می‌کنیم و این رسانه‌ها هستند که به ما می‌گویند دنیا را چگونه باید ببینیم. امروز هیچ چیز از نگاه رسانه‌ها پنهان نمی‌ماند. از ساعت رولکس چند ده میلیونی ابوبکر البغدادی رهبر داعش گرفته تا دختری که به خاطر رانندگی در عربستان به اعدام محکوم شده است و اطلاع از فوتبالیست‌های الجزایری که در طول بازی‌ها در برزیل همه روزه بودند و عادات ژاپنی‌ها که پس از شکست در بازی‌های جام جهانی در استادیوم به تماشاگران تعظیم می‌کردند و هواداران آن‌ها پس از بازی‌ها با کیسه‌های زباله استادیوم را تمیز می‌کردند و می‌رفتند.
روزنامه‌نگاری به معنای فهم، جسارت و تحول است. ما قبل از میلاد مسیح (ع) صنعت کتاب‌سازی داشتیم و از ۵۰۰ سال پیش صحافی را به اروپاییان یاد داده‌ایم. از زمان صفویان در دربار «روزنامه درباری» داشته‌ایم. روزنامه دستنویس دربار محمدشاه قاجار در آرشیو ملی هند موجود است.
از سال ۱۷۸۴ میلادی در هند روزنامه فارسی و انگلیسی مشترک منتشر کرده‌ایم و کمپانی هند شرقی ۵۴ سال روزنامه را به فارسی منتشر کرده است. ۲۰۰ سال است در ایران صنعت چاپ داریم. ولی رسانه‌های ما همچنان نیازمند اعتمادسازی، بسترسازی، برجسته‌سازی، فرهن گسازی و تمدن‌سازی هستند. ما در رسانه‌هایمان هنوز نمی‌توانیم ایجاد فضای رسانه‌ای کنیم و همچنان در شناخت سواد بصری و سواد رسانه‌ای پایمان می‌لنگد. هم‌اکنون ۲۰ میلیون ایرانی فیسبوک دارند و یک میلیون ایرانی وبلاگ دارند. ایران پس از چین با ۳۶۰ میلیون وبلاگ دومین کشور وبلاگ‌نویس جهان است و هر ثانیه ۹ مقاله روی وبلاگ‌های ایرانی قرار می‌گیرد و حیرت‌آور آنکه ۵۰ هزار دختر و پسر زیر ۱۰ سال در ایران وبلاگ دارند. هم‌اکنون نیمی از جمعیت ایران کاربر اینترنت هستند.
یادمان باشد نیازمند تربیت نیروی حرفه‌ای در عرصه رسانه‌هایمان هستیم و جوانانی که به روز باشند و پرسشگر. و فراموش نکنیم، جولیان آسانژ ۲۵ ماه است به خاطر افشاگری ویکی لیکس در سفارت اکوادور در لندن زندانی است و آقای ادوارد اسنودن به خاطر افشاگری علیه کاخ سفید باید در مسکو بماند.
باید بتوانیم به مردم جهان بگوییم که به خاطر تحریم‌های ناجوانمردانه مخابرات ایران در «برود پیک» آیدین بزرگی و دوستانش مظلومانه کشته شدند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *